parallax background

Educational activities for visitors


CHECK OUT THE OFFER FOR ZOOLOGICAL CLASSES
Artikel van Barbara Willemse, november 2019

Wat kunnen we aan die problemen doen?


Het moge inmiddels duidelijk zijn, zeker voor de neutrale lezer, dat een groot deel van de rashonden inderdaad in de problemen zit of gaat komen als we zo doorgaan met fokken. Helaas ziet een heel groot deel van de niet neutrale liefhebbers van rashonden dat niet. Veel fokkers, rasverenigingen en fervent liefhebbers van een ras ontkennen deze problematiek en zeggen dat we prima zo door kunnen gaan. Er is wetenschappelijk onderzoek naar dit fenomeen gedaan waarbij duidelijk is dat dit in veel gevallen een soort zelfbescherming van de hersenen is. Wanneer een idee/overtuiging met de paplepel ingegoten is, is het heel erg moeilijk, tot soms onmogelijk, om de hersenen van een persoon te overtuigen van een idee dat te erg afwijkt. Zelfs onomstotelijk wetenschappelijk bewijs wordt genegeerd of tegengesproken. Wij als stichting zullen desondanks proberen om ons zoveel mogelijk te baseren op wetenschap. De genetici waarschuwen dus al jaren en jaren voor de gevaren van te hoge verwantschap in een populatie. Zie bijvoorbeeld dit artikel van Ir. Ed J. Gubbels van Genetic Counselling Services van oktober 1991(!) gepubliceert in Het Collieblad in juni 1992 waarin al gewezen wordt op nieuwe foktechnische gereedschappen en de gevolgen en risico’s van inteelt: Erfelijkheidsleer en hondenfokkerij. Hierbij hoort het vervolgartikel uit oktober 1992, gepubliceert in Het Collieblad in juni 1993: Hondenfokkerij en erfelijkheidsleer. Welke gereedschappen dragen de genetici zoal aan, waar waarschuwen ze voor en wat doen wij daarmee als stichting:


Book educational classes Photo gallery
Gereedschap:

negatieve selectie in tegenstelling tot positieve selectie


Bij positieve selectie wordt uitsluitend doorgefokt met dieren die zo goed mogelijk voldoen aan de criteria, veelal bepaald door de rasstandaard. De rest van de nakomelingen wordt niet gebruikt, waarbij hun genetisch materiaal dus verloren gaat. Bij negatieve selectie is het uitgangspunt dat alle nakomelingen voor de fok beschikbaar zijn en zoveel mogelijk gebruikt worden, tenzij ze echt een grove fout hebben. Wanneer er gebruik gemaakt wordt van negatieve selectie loop je gelijk minder risico dat er een popular-sire komt die teveel invloed gaat krijgen op de gehele populatie. Bijkomend voordeel is dat het aantal dekkingen per reu waarschijnlijk af zal nemen omdat zijn broers ook gebruikt gaan worden. De pups uit de nesten die onder de vlag van de stichting Sound Sighthounds & Lurchers gefokt worden, worden bij voorkeur verkocht met een afspraak dat ze voor de fok beschikbaar blijven. Dit in tegenstelling tot de gebruikelijke contracten waarin staat dat er niet gefokt mag worden met de betreffende hond. De stichting Sound Sighthounds & Lurchers is ook voornemens om een spermabank op te richten. Dat klinkt wellicht tegenstrijdig wanneer we verderop spreken over een voorkeur voor een natuurlijke dekking. Maar aangezien we ook internationale samenwerking zoeken vereenvoudigd dat de mogelijkheid om dieren uit verschillende fokprojecten te gebruiken om diversiteit te behouden en verspreiden aanzienlijk, zeker wanneer de afstanden heel groot zijn, of de ouderdieren te gestresst raken van lang reizen. Maar minstens zo belangrijk is het feit dat we sperma op kunnen slaan van veelbelovende jonge reuen terwijl ze optimaal vruchtbaar zijn. Vervolgens kunnen we ze gaan volgen gedurende hun leven en wanneer ze gezond oud worden maar wellicht minder vruchtbaar geworden zijn, of niet meer natuurlijk kunnen dekken, is hun sperma nog beschikbaar. Tenslotte is een voordeel dat het genetisch materiaal bewaard blijft voor de toekomst. Stel dat uit populatiegenetica blijkt dat het genetisch materiaal van een reeds overleden reu weer interessant is om in te zetten dan is dat nog mogelijk.

Waarschuwing:

selectie naar aanleiding van gezondheidstesten


Ook hier moeten we zeer voorzichtig zijn. Het gevaar bestaat dat je het spreekwoordelijke kind met het badwater weg gooit. Wanneer je dieren uitsluit met niet perfecte uitslagen, gaat hun erfelijk materiaal verloren voor de populatie. Per aandoening moet eigenlijk afgewogen worden hoe belastend die aandoening is voor het dier en/of voor de eigenaar. Lethale aandoeningen of zeer belastende aandoeningen als epilepsie moeten vanzelfsprekend altijd zoveel mogelijk vermeden worden. Maar relatief onschuldige aandoeningen als veel oogafwijkingen zullen wellicht geen aanleiding tot uitsluiting moeten zijn. Wanneer er een gevalideerde DNA test bestaat voor een aandoening is het voldoende om dragers altijd te combineren met een vrij dier, zodoende kunnen er geen lijders geboren worden. Dus het uitsluiten van alle dragers is absoluut niet nodig en mogelijk zelfs schadelijk voor de diversiteit van de populatie. De stichting Sound Sighthounds & Lurchers werkt met een gezondheidscommissie welke elke geplande oudercombinatie zal beoordelen en aan zal geven welke gezondheidstesten gedaan moeten worden. Vervolgens zullen de uitslagen van de testen door de commissie afgewogen worden en zal er een positief of negatief fokadvies gegeven worden.


Book educational classes Photo gallery
Waarschuwing:

het verstoren van functionele relaties tussen kenmerken en aantasting van het welzijn van het dier


Dit komt veelal door onze neiging tot overdrijven. Voorbeelden te over: te korte snuiten waardoor ademhalen een strijd wordt, te kleine schedels waar de hersenen niet meer inpassen waardoor het dier constant hoofdpijn heeft, of een open fontanel, of ogen die zo uitpuilen dat ze zelfs uit de oogkas kunnen schieten wanneer de hond stevig in zijn nekvel gegrepen wordt of een klap op zijn hoofd krijgt. Te veel huidplooien waardoor de dieren constant last hebben van smetplekken en ontstekingen, te lange rug ten opzichte van de rest van het skelet waardoor er een groter risico is op hernia. Een bouw waardoor natuurlijk bevallen of dekken vrijwel onmogelijk wordt, enzovoort. De stichting Sound Sighthounds & Lurchers zal fitheid en functionaliteit altijd zwaarder laten wegen dan de rasstandaard wanneer die standaard aanleiding kan geven tot verstoring van functionele relaties tussen kenmerken. Wellicht kan er ook een lobby plaatsvinden om de rasstandaard op deze punten aan te laten passen.

Waarschuwing:

de risico’s van lijnenteelt


Lijnenteelt lijdt ook tot inteelt met dezelfde gevaren, alleen gaat het wat langzamer dan bij paringen tussen ouders en nakomelingen of tussen volle broers en zussen. De stichting Sound Sighthounds & Lurchers registreert alle ouderdieren en nakomelingen in de database Zooeasy. Daarnaast worden alle potentiele ouderdieren DNA getest bij Embark. Zo kunnen we én op stamboomniveau, én op DNA niveau de inteeltcoefficient in de gaten houden. Embark kan van elke beoogde oudercombinatie berekenen wat de voorspelde inteeltcoefficient van de nakomelingen zal zijn. De gezondheidscommissie zal vervolgens beoordelen of deze acceptabel is. Een gereedschap wat gebruikt kan worden is mean kinship. Mean kinship is de gemiddelde verwantschap van een individueel dier ten opzichte van de gehele populatie, inclusief zichzelf. Om dit te berekeken heb je een database nodig van de gehele populatie welke teruggaat tot de founders, oftewel de dieren waaruit de populatie opgebouwd is voor het stamboek gesloten werd. Het zou mooi zijn wanneer we een overeenkomst af kunnen sluiten met de IWDB, de Irish Wolfhound Database. Daarnaast heeft de stichting een research agreement afgesloten met Embark met als doelstelling het verzamelen van DNA van tenmiste 200 raszuivere honden per populatie. Dan kan ook op DNA niveau gekeken worden of er nog voldoende diversiteit aanwezig is in de betreffende populatie, en welke combinaties gemaakt kunnen worden om die diversiteit zoveel mogelijk te behouden en verspreiden.


Book educational classes Photo gallery
Waarschuwing:

het verliezen van de positieve effecten van natuurlijke selectie


Omdat natuurlijke selectie in de rashondenfokkerij geheel niet meer voorkomt overleven ook zwakkere dieren, en kunnen individuen die niet optimaal functioneel en in balans zijn toch overleven en voor nakomelingen zorgen. Hier kan maar zeer beperkt wat aan gedaan worden. De stichting Sound Sighthounds & Lurchers zal zoveel mogelijk voor een natuurlijke dekking en een natuurlijke bevalling gaan. Verder zal samen met de gezondheidscommissie bekeken moeten worden hoe ver een fokker kan en moet gaan wanneer er een hele zwakke of zieke pup geboren wordt. En afhankelijk van de oorzaak zal ook overwogen moeten worden of deze bij hun start zwakkere dieren later ingezet kunnen worden voor de fok. Openheid en registratie zijn hierbij sleutelwoorden. Geen fokker wil een zieke pup fokken maar ziekte hoort bij het leven en zou geen aanleiding tot verzwijgen mogen zijn. Zeker niet wanneer er mogelijk een erfelijke aanleiding voor is, zodat door de openheid en eerlijkheid wellicht voorkomen kan worden dat er in de toekomst opnieuw zieke pups geboren worden.

Gereedschap:

fokwaardeschatting


Een fokwaarde is een schatting van de genetische aanleg van een hond voor een bepaald kenmerk. Zo’n kenmerk wordt meestal bepaald door een combinatie van genen en milieu-factoren. Fokwaardeschattingen kunnen berekend worden voor alle kenmerken en eigenschappen die voldoende erfelijk zijn. Om fokwaardeschatting toe te kunnen passen is registratie van kenmerken en eigenschappen essentieel. De stichting Sound Sighthounds & Lurchers zal deze gegevens zoveel mogelijk registeren in Zooeasy. Er zal samenwerking gezocht worden met professionals die deze fokwaardeschattingen kunnen berekenen.


Book educational classes Photo gallery
Gereedschap:

het openen van de genenpoel


Waardoor nieuw genetisch materiaal toegevoegd kan worden door het inkruisen van andere rassen of lookalikes. Vanzelfsprekend zal dit in eerste instantie leiden tot een verlies van fenotype, zeker wanneer er een kruising gedaan wordt met een zeer onverwant ras. Bij het gebruiken van een lookalike kan dit meevallen, want zoals de term al aangeeft, een lookalike lijkt qua fenotype al op het ras waarmee gekruist wordt, het dier heeft alleen geen stamboom. Door middel van DNA kunnen we controleren in hoeverre de lookalike qua genotype wat bij te dragen heeft aan de populatie. Wanneer een nieuwe founder van een onverwant ras toegevoegd wordt, dan kan door middel van compensatieparingen teruggewerkt worden naar het fenoytype van het ras waaraan gewerkt wordt. Het is de hoop (en verwachting) dat ook hierbij DNA een krachtig hulpmiddel kan zijn in de toekomst. Wanneer kenmerken voorspelt kunnen worden uit het DNA kunnen wellicht combinaties aangewezen worden welke de grootste kans geven op de gewenste kenmerken. En vanzelfsprekend zal fokwaardeschatting ook een zeer belangrijk middel zijn wanneer teruggewerkt wordt naar het gewenste fenotype. Maar waar we altijd rekening mee zullen moeten houden: diversiteit in genotype zal leiden tot diversiteit in fenotype. En aangezien duidelijk is dat diversiteit in genotype noodzakelijk is voor een gezonde, vitale hond, zullen we diversiteit in fenotype moeten accepteren. Geen homogene nesten meer waarbij de pups nauwelijks van elkaar te onderscheiden zijn maar nesten waarin de pups duidelijk een verschillend uiterlijk kunnen hebben. Wanneer er toch behoefte is aan een vorm van ‘wedstrijd’ welke honden het meest aan de rasstandaard voldoen in de vorm van shows, dan valt er voor de fokker en de pupkoper die graag aan shows meedoet weer wat te selecteren. De rest van het nest kan dan als ‘huishond’ verkocht worden. Waar echt voor gewaakt moet worden is dat het winnen van een show, of daar een goed resultaat behalen, niet bepalend is voor het al dan niet inzetten voor de fok van de hond. Show moet weer een ‘spel’ worden, en een gelegenheid om je collega fokkers weer eens te zien en te kijken waar ze staan in hun programma. En een gelegenheid om weer eens gezellig bij te kletsen met de liefhebbers van het ras onder het genot van een drankje en hapje. De stichting Sound Sighthounds & Lurchers zal dit soort bijeenkomsten gaan organiseren in de toekomst. Op dit soort bijeenkomsten kunnen nakomelingen uit kruisingsprojecten dan ook beoordeeld worden door een panel van specialisten op uiterlijk en karakter. Kortom, de stichting zal ten alle tijde het welzijn en de gezondheid van de individuele dieren op de eerste plaats zetten!


Why should you take part in educational activities?


Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo lorem consequat. Duis aute irure dolor in.

Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Sed ut perspiciatis unde omnis iste natus error sit voluptatem.

Read more about us